قمر در عقرب اصطلاحی نجومی و سنتی است که به زمانی گفته میشود که ماه از دید ناظر زمینی در محدوده برج عقرب یا صورت فلکی عقرب قرار میگیرد. این مفهوم از دانش نجوم باستان و تقسیمبندی منطقةالبروج به 12 برج سرچشمه گرفته است.
به گزارش نمابان و به نقل از رکنا، عقرب یکی از دوازده برج منطقةالبروج است و اصطلاح «قمر در عقرب» به زمانی گفته میشود که ماه در محدوده برج یا صورت فلکی عقرب قرار میگیرد. در گذشته، برجهای فلکی و صورتهای فلکی تقریباً بر یکدیگر منطبق بودند، اما بهدلیل پدیده حرکت تقدیمی زمین، امروزه میان این دو تفاوت به وجود آمده است. به همین علت، درباره اینکه منظور از قمر در عقرب، برج عقرب است یا صورت فلکی عقرب، دیدگاههای مختلفی وجود دارد.
برخی از صاحبنظران، از جمله علامه حسنزاده آملی، صورت فلکی عقرب را معیار معتبرتری میدانند، هرچند رعایت احتیاط در هر دو حالت را مناسب میشمارند.
بر این اساس، زمانهای قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ بر مبنای برج عقرب و صورت فلکی عقرب محاسبه و اعلام شده است. مطابق باورها و توصیههای رایج، در این ایام بهتر است انجام برخی امور مهم و سرنوشتساز مانند عقد و ازدواج، آغاز سفرهای مهم، شروع کسبوکارهای جدید و تصمیمهای حساس به زمان دیگری موکول شود.
منطقةالبروج نواری در آسمان است که خورشید، ماه و سیارات از دید ناظر زمینی در آن حرکت میکنند. اخترشناسان باستان این نوار را به ۱۲ بخش مساوی ۳۰ درجهای تقسیم کردند که به آنها «بروج دوازدهگانه» گفته میشود.
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| نام برج | عقرب |
| جایگاه | هشتمین برج منطقةالبروج |
| نماد | عقرب (کژدم) |
| مدت حضور خورشید در برج | حدود یک ماه |
| اهمیت سنتی | زمانی که ماه در این محدوده قرار گیرد «قمر در عقرب» نامیده میشود |
برای اطلاع از نخستین تا آخرین زمانهای قمر در عقرب در سال ۱۴۰۵، میتوان به جدول قمر در عقرب این سال که در ادامه آمده مراجعه کرد. این جدول بر اساس محاسبات نجومی تهیه شده و زمانهای دقیق قرار گرفتن ماه در برج عقرب را نشان میدهد.
اولین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ مربوط به فروردین ماه است که از تاریخ ۱۷ فروردین، ساعت ۱۰:۵۰ صبح شروع شده و تا تاریخ ۱۹ فروردین ماه، ساعت ۱۲:۳۰ ظهر ادامه داشته است.
دومین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ در تاریخ ۱۳ اردیبهشت، ساعت ۱۵:۳۰ بعدازظهر آغاز شده و تا تاریخ ۱۵ اردیبهشت ماه، ساعت ۱۷:۴۵ عصر ادامه داشته است.
سومین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ مربوط به خرداد ماه است که از تاریخ ۹ خرداد، ساعت ۲۱:۰۰ شب شروع شده و تا تاریخ ۱۱ خرداد ماه، ساعت ۲۳:۱۷ شب ادامه داشته است.
چهارمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ در تاریخ ۶ تیر، ساعت ۰۵:۴۰ بامداد آغاز شده و تا تاریخ ۸ تیر ماه، ساعت ۰۸:۰۰ صبح ادامه داشته است.
پنجمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ در تاریخ ۲ مرداد، ساعت ۱۰:۰۰ صبح شروع شده و تا تاریخ ۴ مرداد ماه، ساعت ۱۲:۰۵ ظهر ادامه داشته است.
ششمین قمر در عقرب نیز در تاریخ ۲۹ مرداد، ساعت ۱۸:۳۰ عصر آغاز شده و تا تاریخ ۳۱ مرداد ماه، ساعت ۱۹:۳۰ شب ادامه داشته است.
هفتمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ مربوط به شهریور ماه است که از تاریخ ۲۶ شهریور، ساعت ۰۲:۴۵ بامداد شروع شده و تا تاریخ ۲۸ شهریور ماه، ساعت ۰۴:۴۰ بامداد ادامه داشته است.
هشتمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ در تاریخ ۲۲ مهر، ساعت ۰۸:۵۰ صبح آغاز شده و تا تاریخ ۲۴ مهر ماه، ساعت ۱۰:۳۰ صبح ادامه داشته است.
نهمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ در تاریخ ۱۹ آبان، ساعت ۱۹:۳۰ شب شروع شده و تا تاریخ ۲۱ آبان ماه، ساعت ۲۱:۳۸ شب ادامه داشته است.
دهمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ مربوط به آذر ماه است که از تاریخ ۱۷ آذر، ساعت ۰۰:۱۰ بامداد آغاز شده و تا تاریخ ۱۹ آذر ماه، ساعت ۰۲:۲۵ بامداد ادامه داشته است.
یازدهمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ در تاریخ ۱۴ دی، ساعت ۰۵:۰۰ بامداد شروع شده و تا تاریخ ۱۶ دی ماه، ساعت ۰۷:۱۵ صبح ادامه داشته است.
دوازدهمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ در تاریخ ۱۱ بهمن، ساعت ۱۴:۱۰ بعدازظهر آغاز شده و تا تاریخ ۱۳ بهمن ماه، ساعت ۱۶:۴۰ عصر ادامه داشته است.
سیزدهمین قمر در عقرب سال ۱۴۰۵ در تاریخ ۸ اسفند، ساعت ۱۹:۱۵ شب شروع شده و تا تاریخ ۱۰ اسفند ماه، ساعت ۲۱:۳۵ شب ادامه داشته است.
هر نقطه از زمین در طول هر ماه معمولاً دو تا سه روز شاهد قرار گرفتن ماه در برج عقرب در مسیر دایرهالبروج است. منجمان برای تعیین این ایام از فرمولی استفاده میکنند که در منابع علم نجوم ذکر شده است. خلاصه مراحل محاسبه به این صورت است:
ابتدا روز دوم ماه مهر (که برابر با ۱۵ شوال قمری در نظر گرفته میشود) مبنای محاسبه قرار میگیرد. سپس عدد روز شمسی با یک واحد جمع میشود. بعد از آن، عدد روز ماه قمری در ۱۲٫۲ ضرب شده و حاصل با عدد روز ماه شمسی جمع میشود. عدد بهدستآمده بر ۳۰ تقسیم میشود و نتیجه آن با شماره ماه شمسی (مهر = ۷) جمع میگردد. اگر حاصل از ۱۲ بیشتر باشد، باید ۱۲ از آن کم شود.
عدد نهایی زمان تقریبی قمر در عقرب را نشان میدهد؛ به این معنا که اگر حاصل برابر با عدد ۸ باشد، نشاندهنده وقوع قمر در عقرب است.

امروزه میان اهل نجوم و برخی عالمان اسلامی درباره معنای دقیق قمر در عقرب دو دیدگاه وجود دارد:
بر اساس این دیدگاه، هرگاه ماه وارد برج عقرب (هشتمین بخش ۳۰ درجهای منطقةالبروج) شود، قمر در عقرب رخ داده است.
برخی معتقدند منظور، ورود ماه به صورت فلکی عقرب است؛ یعنی مجموعه ستارگانی که شکل ظاهری عقرب را در آسمان تشکیل میدهند.
علت اختلاف آن است که بر اثر پدیدهای به نام حرکت تقدیمی زمین، جایگاه برجهای فلکی نسبت به صورتهای فلکی طی هزاران سال جابهجا شده و دیگر کاملاً بر هم منطبق نیستند.
حسنزاده آملی معتقد بودند که نظر معتبرتر، صورت فلکی عقرب است؛ اما در عین حال رعایت احتیاط در هر دو حالت (برج عقرب و صورت فلکی عقرب) را مناسب میدانستند.
در برخی منابع روایی و سنتی توصیه شده است که در زمان قمر در عقرب از انجام بعضی امور مهم مانند:
پرهیز شود یا با صدقه و دعا همراه باشد.
از دیدگاه نجوم مدرن هیچ شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد قرار گرفتن ماه در محدوده صورت فلکی یا برج عقرب بتواند بر موفقیت ازدواج، سفر یا رخدادهای زندگی انسان تأثیر مستقیم بگذارد. در علم امروز، قمر در عقرب صرفاً یک موقعیت نجومی ماه در آسمان محسوب میشود.
یعنی ماه در محدوده برج عقرب یا صورت فلکی عقرب قرار گرفته باشد.
هشتمین برج از بروج دوازدهگانه.
به دلیل تفاوت میان «برج عقرب» و «صورت فلکی عقرب» پس از جابهجایی تدریجی موقعیت آسمان در طول قرنها.
بله، موقعیت ماه نسبت به برجها و صورتهای فلکی یک پدیده نجومی واقعی است.
تاکنون شواهد علمی قابلقبولی برای چنین تأثیری ارائه نشده است.
به دلیل باورهای سنتی و توصیههایی که در برخی منابع دینی و نجومی قدیم نقل شده است.
ماه تقریباً هر ۲۷ تا ۲۹ روز یکبار از محدوده عقرب عبور میکند.
خیر، درباره تعریف دقیق آن و میزان اهمیتش دیدگاههای متفاوتی وجود دارد.
بر اساس باورهای سنتی و برخی منابع دینی و نجومی قدیم، در ایام قمر در عقرب توصیه شده از انجام برخی کارهای مهم و سرنوشتساز خودداری شود یا با صدقه و دعا همراه باشند. البته باید توجه داشت که این توصیهها جنبه اعتقادی و سنتی دارند و از نظر علم نجوم مدرن تأیید نشدهاند.
| کار | دلیل در باور سنتی |
|---|---|
| ازدواج و عقد | احتمال بروز ناسازگاری یا مشکلات در زندگی مشترک |
| نامزدی و خواستگاری رسمی | برای پرهیز از بدیُمنی احتمالی |
| آغاز سفرهای مهم | نگرانی از دشواریها و موانع سفر |
| شروع کسبوکار جدید | احتمال عدم موفقیت یا تأخیر در پیشرفت |
| عقد قراردادهای مهم | برای جلوگیری از مشکلات احتمالی |
| نقل مکان به خانه جدید | به امید آغازی مبارکتر در زمان دیگر |
| شروع پروژههای بزرگ | برای انتخاب زمان مناسبتر |
✅ انجام کارهای روزمره
✅ تحصیل و مطالعه
✅ عبادت و دعا
✅ رسیدگی به امور خانواده
✅ کارهای اداری و شغلی معمول
در فرهنگ دینی و سنتی، معمولاً توصیه میشود:
خیر، حرام نیست؛ تنها در برخی منابع توصیه به پرهیز یا احتیاط شده است.
خیر، ممنوعیتی وجود ندارد؛ این موضوع بیشتر یک توصیه سنتی است.
تاکنون شواهد علمی معتبری برای تأثیر آن بر موفقیت یا شکست کارها ارائه نشده است.
خیر، درباره میزان اعتبار و نحوه تفسیر روایات مربوط به قمر در عقرب دیدگاههای متفاوتی وجود دارد.
معمولاً ازدواج، عقد و آغاز سفرهای مهم از شناختهشدهترین موارد هستند.
پاسخ به این سؤال بستگی به این دارد که منظور از «واقعیت» چیست.
«قمر در عقرب» یک پدیده واقعی نجومی است. یعنی ماه در بخشی از آسمان قرار میگیرد که به برج عقرب یا صورت فلکی عقرب نسبت داده میشود. این موقعیت را میتوان با محاسبات دقیق نجومی تعیین کرد.
اینکه قمر در عقرب باعث بدشانسی، شکست در ازدواج، مشکل در سفر یا ناکامی در کارها شود، تاکنون توسط پژوهشهای علمی معتبر اثبات نشده است. اخترشناسان و دانشمندان امروزی هیچ سازوکار فیزیکی شناختهشدهای برای چنین تأثیراتی نمیشناسند.
در برخی منابع روایی و سنتی اسلامی، توصیههایی درباره پرهیز از برخی کارها در زمان قمر در عقرب نقل شده است. به همین دلیل، برخی مؤمنان از روی احتیاط این توصیهها را رعایت میکنند. اما میان علما درباره اعتبار، تفسیر و گستره این روایات نیز اختلاف نظر وجود دارد.
| جنبه | نتیجه |
|---|---|
| وجود قمر در عقرب به عنوان یک موقعیت ماه در آسمان | ✅ واقعیت نجومی |
| تأثیر قطعی آن بر ازدواج، سفر و سرنوشت انسان | ❌ از نظر علمی اثبات نشده |
| توصیه به احتیاط در برخی امور | ✅ در برخی منابع دینی و سنتی مطرح شده |
| خرافه بودن خود پدیده قمر در عقرب | ❌ خیر، پدیده نجومی واقعی است |
| خرافه دانستن آثار منفی حتمی آن | از دیدگاه علمی، بله؛ چون شواهد معتبری وجود ندارد |
بنابراین میتوان گفت: قمر در عقرب بهعنوان یک پدیده آسمانی واقعی است، اما اینکه حتماً موجب بدشانسی یا شکست در کارها شود، از نظر علم امروز اثبات نشده و در حوزه باورهای سنتی و دینی قرار میگیرد.
پایان خبر / رکنا / کدخبر 1228003
منبع: رکنا
بدون دیدگاه