ایران دفتری، بازیگر باسابقه تئاتر و سینمای ایران، بیش از همه با نقش مادر قیصر در فیلم ماندگار «قیصر» به یاد آورده میشود.
ایران دفتری در سال ۱۲۸۶ در رشت متولد شد و فعالیت هنریاش را ابتدا در تئاتر آغاز کرد.
دفتری فعالیت خود در تئاتر را از سال ۱۳۰۸ با نمایش آرشین مالالان آغاز کرد. او در سالهای بعد در نمایشهای مختلفی از جمله آخرین لحظه، حافظ و صاحبعیار، خاقان میرقصد، بدرالدین و مهپاره و یک شب گرم روی صحنه رفت. نام ایران دفتری در میان بازیگران زن نسلهای نخست تئاتر ایران قرار دارد.
او سپس وارد سینما شد و نخستین تجربه سینماییاش را در سال ۱۳۱۳ با فیلم شیرین و فرهاد به کارگردانی عبدالحسین سپنتا تجربه کرد؛ فیلمی که در هند ساخته شد و دفتری در آن نقش ندیمه شیرین را بازی کرد.
مهمترین و شناختهشدهترین نقش ایران دفتری در سینما، بازی در فیلم «قیصر» محصول ۱۳۴۸ به کارگردانی مسعود کیمیایی بود. او در این فیلم نقش مادر قیصر را ایفا کرد و در کنار بازیگرانی مانند بهروز وثوقی، جمشید مشایخی و پوری بنایی حضور داشت.
دفتری پس از سالها فعالیت در تئاتر و سینما، در چند فیلم دیگر نیز بازی کرد. از جمله آثار سینمایی او میتوان به «شیرین و فرهاد» (۱۳۱۳)، «پریچهر» (۱۳۳۰)، «قیصر» (۱۳۴۸)، «ایوب» (۱۳۵۰)، «مردان سحر» (۱۳۵۱) و «نانجیب» (۱۳۵۱) اشاره کرد.
رخشان بنیاعتماد پیش از درگذشت ایران دفتری، مستندی با عنوان «آخرین دیدار با ایران دفتری» درباره او ساخت. این اثر فرصتی برای ثبت بخشی از زندگی و خاطرات یکی از چهرههای نسل قدیمی تئاتر و سینمای ایران بود.
ایران دفتری در ۲ آذر ۱۳۷۴ در تهران و در ۸۸ سالگی درگذشت و پیکرش در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد. با این حال، بازی او در نقش مادر قیصر همچنان یکی از شناختهشدهترین حضورهای او در سینمای ایران محسوب میشود.
نکته درباره منابع: در جستوجوی منابع، درباره تاریخ دقیق درگذشت ایران دفتری اختلاف دیده میشود؛ برخی پایگاهها تاریخ دیگری ثبت کردهاند، اما منابعی که اطلاعات زندگی او را با جزئیات بیشتری ارائه میکنند، ۲ آذر ۱۳۷۴ را ذکر کردهاند. برای یک مطلب خبری، بهتر است همین تاریخ با ذکر منبع استفاده شود.
بدون دیدگاه