سونی با اعلام توقف تولید دیسکهای بازیها از سال 2028، جامعه کاربران خود را در وضعیت بحرانی قرار داده است. شاید سونی امیدوار بود که موج تعدیلهای گسترده در ایکس باکس، این خبر را تحتالشعاع قرار دهد، اما در واقعیت، خشم کاربران به شدت در حال گسترش است.
اولین پست پلی استیشن در شبکه اجتماعی X پس از اعلام خبر توقف تولید نسخههای فیزیکی، با سیل نظرات خشمگین کاربران روبهرو شد و این موج اعتراضات حتی به استودیوی اینسامنیاک گیمز (Insomniac Games) نیز کشیده شد. طی چند روز، یک دادخواست مردمی برای بازگشت سونی از این تصمیم، بیش از ۱۲۰ هزار امضا جمعآوری کرد. اما فشارها تنها به اعتراضات محدود نشده و سونی اکنون درگیر یک بحران حقوقی است. یک گروه غیرانتفاعی هلندی با نام اختصاری SMC، با ادعای اینکه حذف دیسکها باعث ایجاد انحصار پلی استیشن بر بازیهای دیجیتال میشود، شکایتی به ارزش تقریبی ۴۵۰ میلیون دلار بابت خسارت علیه این شرکت مطرح کرده است.
لوسیا ملچرتس (Lucia Melcherts)، رئیس SMC، در مصاحبهای با وبسایت Wccftech اظهار داشت:
پایان دیسکهای فیزیکی، آخرین جایی را که در آن قادر بودیم بازیهای پلی استیشن را با قیمتی رقابتی خرید و فروش کنیم، از بین میبرد. نبود دیسک یعنی نبود بازار دست دوم و نبود هیچ جایگزینی برای فروشگاه پلی استیشن. از سال ۲۰۲۸، سونی تصمیم میگیرد که قیمت یک بازی چقدر باشد و حتی تا چه زمانی شما اجازه استفاده از آن را داشته باشید. این دقیقاً همان آسیبی است که در این شکایت اشاره کردیم. قیمت هرگز نمیتواند منصفانه باشد، وقتی خریدار هیچ مالکیتی ندارد و هیچ جایگزینی برایش باقی نمانده است.
ملچرتس به شرایط استفاده سختگیرانه پلی استیشن اشاره میکند که صراحتاً ذکر شده است: «نرمافزار به شما اجاره داده شده است، نه اینکه فروخته شود». خریدهای دیجیتال با نسخههای فیزیکی متفاوت هستند؛ شما یک نسخه از بازی را نمیخرید، بلکه یک «مجوز استفاده غیرانحصاری» برای اجرای بازی میخرید که هر لحظه میتواند بدون هیچ غرامتی لغو شود. در کنار این موضوع، وجود یک اکوسیستم بسته که در آن تنها فروشگاه پلی استیشن در دسترس است، باعث میشود مصرفکنندگان مجبور باشند هر قیمتی را که سونی تعیین میکند، بپذیرند و هیچ تضمینی برای مالکیت واقعی اثر نداشته باشند. این یک رویه نگرانکننده است، اما سونی تنها شرکتی محسوب نمیشود که به دلیل این موضوع تحت فشار قرار دارد.

شرکت اپل نیز به طور مشابه در اتحادیه اروپا به دلیل داشتن اکوسیستم بسته در دستگاههایش مورد انتقاد قرار گرفت. کمیسیون اروپا این شرکت را به دلیل نقض «قانون بازارهای دیجیتال» و ایجاد محدودیت در دسترسی توسعهدهندگان به فروشگاههای جایگزین، به پرداخت بیش از ۵۰۰ میلیون دلار جریمه محکوم کرد. اپل سعی کرد با شکایت متقابل، ادعا کند که برچسب درگاه کنترلکننده (Gatekeeper) فراتر از حد قانونی و متناسب است، اما درخواست تجدیدنظر این شرکت رد شد.
پلی استیشن نیز اگر کنسول خود را به روی فروشگاههای دیگر باز نکند، احتمالاً پس از شکایت SMC با نگاههای سختگیرانه مشابهی روبهرو خواهد شد. با این حال، رقبایی مانند نینتندو و ایکس باکس با این مشکل مواجه نخواهند بود. نینتندو متعهد شده است که به تولید کارتریجها ادامه دهد و در مورد Xbox Helix نیز هرچند طبق شایعات احتمالاً دیجیتالی خواهد بود، اما ماهیت آن باعث میشود فروشگاههای رقیبی مانند استیم و اپیک گیمز از همان روز اول در دسترس باشند.
منبع: گیمفا
بدون دیدگاه