کاربران استیم با اشاره به نبود درایو نوری در اکثر دستگاهها و راحتی استفاده از آرشیوهای دیجیتال، ایده خرید نسخههای فیزیکی بازیها را با قاطعیت رد میکنند.
برخلاف کنسولها، اکوسیستم باز رایانههای شخصی امکان دسترسیهای جایگزین مانند بازیهای بدون قفل دیجیتال (DRM-free) و حتی دور زدن کپیرایت را فراهم میکند که نیاز به رسانههای فیزیکی را کاهش میدهد. اگرچه نسخههای فیزیکی مزایایی مانند امکان فروش مجدد را به همراه دارند، اما تخفیفهای پیاپی استیم و انعطافپذیری این پلتفرم، آنها را برای اکثر گیمرهای رایانههای شخصی غیرضروری کرده است.
پس از اعلامیه سونی مبنی بر توقف تولید دیسک بازیها از سال ۲۰۲۸، فضای اینترنت همچنان ملتهب است. اگرچه این شرکت به وضوح امیدوار بود که با شش روز سکوت خبری و در انتظار ماندن برای موج بعدی تعدیل نیرو در ایکس باکس بتواند این خبر را به حاشیه براند، اما هر پستی که حتی ارتباطی جزئی با پلی استیشن داشته، با موجی از انتقادات بمباران شده است. در حالی که این دو شرکت سخت مشغول اجرای مراسم تحقیر عمومی خود هستند، کاربران استیم از حاشیه نظارهگر اوضاع بوده و درباره این موضوع بحث میکنند که اگر شرکت ولو نیز عرضه نسخههای فیزیکی را آغاز میکرد، آیا اصلا آنها را میخریدند یا خیر.
پیش از بررسی پست ردیت که این بحث در آن شکل گرفته است، باید به یک زمینه مهم توجه کرد. با وجود اینکه گروهی از گیمرهای بسیار رک و صریح پیوسته به رایانههای شخصی به عنوان نمونهای موفق از انحصار دیجیتالی اشاره میکنند، اما شرایط پلی استیشن کاملا متفاوت است. با توجه به نبود بازار دستدوم یا خردهفروشان فیزیکی، تنها راه خرید بازی روی پلی استیشن ۶ از طریق فروشگاه پلی استیشن خواهد بود و این امر کنترل کامل سونی بر قیمتگذاری و توزیع را تضمین میکند. در مقابل، رایانههای شخصی تابع چنین محدودیتهایی نیستند. اکوسیستم باز این پلتفرم اجازه فعالیت به فروشگاههای رقیب مانند استیم، اپیک گیمز، GOG و ایکس باکس را میدهد و اطمینان حاصل میکند که هیچکس انحصار این پلتفرم را در دست نخواهد داشت. در صورت تعطیلی یکی از این فروشگاهها، همین اکوسیستم باز با فراهم کردن امکاناتی نظیر دور زدن کپیرایت (Piracy)، کرک کردن و شبیهسازی (Emulation)، از بازیها محافظت میکند تا در گذر زمان از بین نروند؛ خطری که اکنون با تعطیلی فروشگاههای پلی استیشن ۳ و ویتا احساس میشود.
با در نظر گرفتن تمامی این موارد، یکی از کاربران ردیت با نام Thund3rWolf27 پرسش سادهای را با جامعه کاربری مطرح کرد مبنی بر اینکه اگر استیم سیستمی را راهاندازی میکرد که در آن میتوانستید نسخههای فیزیکی بازیهای خود را بخرید، آیا اقدام به خرید آنها میکردید؟ پاسخ به این پرسش یک نه قاطع بود.
چند ایراد اساسی در این ایده وجود دارد. سالهاست که درایوهای نوری از رایانههای رومیزی و لپتاپها حذف شدهاند و این یعنی اکثریت قاطع کاربران استیم حتی سیستم سازگاری برای استفاده از دیسک ندارند. مسئله بعدی راحتی و سهولت استفاده است. کاربران استیم ۱۵ سال است که به یک کتابخانه دیجیتال عادت کردهاند که بهطور یکپارچه در چندین دستگاه، از جمله استیم دک و استیم ماشین که آنها نیز فاقد درایو نوری هستند، همگامسازی میشود. شاید ولو بتواند برای ایجاد برابری، کدی را درون یک جعبه فیزیکی به فروش برساند، اما این روش نیز با همان مشکلی مواجه میشود که بازی GTA 6 با آن دستبهگریبان است؛ یعنی چنین نسخهای واقعا فیزیکی نیست، بلکه همان نسخه دیجیتالی است که تنها مراحل اضافهتری دارد.

در همین رابطه کاربری به نام Dog-Faced-Gamer پاسخ داد که بازار بازیهای رایانههای شخصی کاملا با کنسولها تفاوت دارد و آنها نیازی به نسخههای فیزیکی ندارند، زیرا حتی اگر استیم هم از کار بیفتد، باز هم راههایی برای اجرای بازیهایشان پیدا میکنند، چرا که این پلتفرم مانند کنسولها یک اکوسیستم بسته نیست.
کاربر دیگری با نام CookCop نیز با اشاره به علاقه خود به رسانههای فیزیکی، صادقانه بیان کرد که هرگز یک بازی فیزیکی استیم را نخواهد خرید. به گفته او، اگرچه استیم یک پلتفرم تمامدیجیتال است، اما برخلاف سایر پلتفرمها، سابقه بسیار درخشانی در زمینه تضمین دسترسی کاربران به بازیهای خریداریشدهشان دارد. او همچنین افزود که ماهیت گیمینگ روی رایانههای شخصی به گونهای است که در صورت لغو مجوز بازیهایش، بلافاصله به سراغ نسخههای غیررسمی میرود که انجام آن روی رایانه شخصی در مقایسه با کنسول بسیار آسانتر است.
از سوی دیگر کاربر bigfuzzydog خاطرنشان کرد که استیم همین حالا هم اجازه انتشار بازیهای بدون قفل دیجیتال را در فروشگاه خود میدهد؛ بنابراین کاربران میتوانند در صورت تمایل به سراغ فایل اجرایی بازی رفته و آن را بدون نیاز به اجرای استیم در پسزمینه، اجرا کنند.
در رایانههای شخصی، فروشگاههایی مانند GOG بهطور کامل به بازیهای فاقد قفل دیجیتال اختصاص یافتهاند و آرشیوی را بر پایه این ایده بنا کردهاند که با خرید یک بازی، واقعا مالک آن میشوید. شما میتوانید آن بازی را مستقل از فروشگاه اجرا کنید، روی دیسک رایت کنید یا برای استفاده شخصی از آن کپی بگیرید و هیچ محدودیتی در این زمینه وجود ندارد. علاوه بر این، ناشران در صورت تمایل همچنان میتوانند بازیهای رایانههای شخصی را روی دیسک تولید کنند و ولو مانع آنها نمیشود؛ موضوع صرفا این است که تقاضا یا حتی نیازی از سوی کاربران این پلتفرم وجود ندارد.
کاربری با نام Hara-K1ri نیز تأکید کرد که میتواند بازیهایش را روی رایانه شخصی یا حافظههای متصل به شبکه ذخیره کند و حتی از آنها دیسکهای دیویدی یا بلوری بسازد؛ بنابراین حتی با خرید دیجیتالی، گزینههایی برای ذخیرهسازی فیزیکی بازیها وجود دارد.
بیشک رسانههای فیزیکی مزایای فراوانی دارند که برجستهترین آنها بقای بازار بازیهای دستدوم است. اما در حالی که کنسولها برای متعادل نگه داشتن قیمتها به دیسکهای قابلفروش مجدد وابسته هستند، استیم با برگزاری جشنوارههای فروش منظم و ارائه تخفیفهای چشمگیر، بازیها را به همان اندازه مقرونبهصرفه میکند.
در نهایت، بازار کنسولها و رایانههای شخصی به قدری با یکدیگر متفاوتاند که مرگ رسانههای فیزیکی در هر یک از آنها، پیامدهای کاملا متمایزی به همراه دارد. برای بازیکنان رایانههای شخصی، راحتی کار بر جنبههای منفی غلبه میکند؛ جنبههایی که در هر صورت توسط اکوسیستم باز این پلتفرم پوشش داده میشوند. اما برای بازیکنان کنسول، این اتفاق به معنای یک انحصار شرکتی است که در آن، سونی تمامی برگهای برنده را در دست دارد.
منبع: گیمفا
بدون دیدگاه