کشف جهش ژنتیکی نادر که سه بیماری خطرناک را همزمان فعال می‌کند!
پژوهشگران دانشگاه تهران موفق شدند جهشی نادر را شناسایی کنند که به طور همزمان سه نوع بیماری را ایجاد می‌کند و می‌تواند مسیر درمان‌های جدید را هموار کند.
به گزارش نمابان و به نقل از خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، در پژوهشی که توسط لیلا رضایی صومعه، دانشجوی دکتری بیوشیمی مرکز تحقیقات بیوشیمی و بیوفیزیک، با راهنمایی رضا یوسفی انجام شد، تأثیر چهار جهش بیماری‌زای P۵۱L، R۵۶Q، R۱۲۳W و R۱۵۷C بر روی این پروتئین کلیدی بررسی شد.
این پژوهش با عنوان «نقش جهش‌های بیماری‌زای R۱۵۷C، R۱۲۳W، R۵۶Q، P۵۱L بر ساختار، پایداری، فعالیت چاپرونی و ویژگی‌های آمیلوئیدی پروتئین آلفا B-کریستالین نوترکیب انسانی» انجام شده است.
محققان در این مطالعه، پروتئین‌های جهش‌یافته را در آزمایشگاه تولید و با استفاده از روش‌های پیشرفته خالص‌سازی و آنالیز، رفتار مولکولی آن‌ها را بررسی کردند.
نتایج نشان داد که این جهش‌ها موجب ناپایداری ساختاری پروتئین می‌شوند و توانایی آن را در محافظت از سلول‌ها در برابر مرگ برنامه‌ریزی‌شده و جلوگیری از تجمع پروتئین‌های آسیب‌دیده کاهش می‌دهند.
همچنین، در نمونه‌های جهش‌یافته، تشکیل فیبریل‌های آمیلوئیدی، ساختارهای پروتئینی سمی که در بیماری‌هایی مانند کاردیومیوپاتی و آلزایمر مشاهده می‌شوند، افزایش چشمگیری داشت.
این یافته‌ها توضیح می‌دهند که چرا برخی از جهش‌های ژنتیکی در پروتئین آلفا B-کریستالین، با وجود حضور گسترده آن در بافت‌هایی مانند چشم، می‌توانند به بروز بیماری‌های قلبی منجر شوند.
شناخت این سازوکارهای مولکولی، پنجره‌ای جدید به‌سوی طراحی داروها و راهبردهای درمانی برای بیماری‌های ناشی از تجمع پروتئین‌های ناپایدار می‌گشاید.
پروتئین «آلفا B-کریستالین» همچون نگهبانی در بدن عمل می‌کند که با جلوگیری از تخریب و چسبیدن پروتئین‌های دیگر، به حفظ سلامت سلول‌ها به‌ویژه در لنز چشم کمک می‌کند. اما هنگامی که ساختار این پروتئین در اثر جهش‌های ژنتیکی تغییر کند، عملکرد محافظتی آن مختل شده و می‌تواند زمینه‌ساز بیماری‌هایی چون آب‌مروارید، نارسایی قلبی، تحلیل عضلانی و حتی اختلالات عصبی شود.
این تحقیق گامی اساسی در درک ارتباط بین اختلال در پروتئین‌های چشمی و بیماری‌های سیستمیک است و امید می‌رود که با توسعه‌یافته‌های آن، زمینه برای درمان‌های هدفمندتر در آینده فراهم شود.
منبع: خبرگزاری مهر
