چرا یلدا بعد از نوروز، بزرگ‌ترین جشن ملی ایرانیان باقی مانده است؟
فرزان احمدنژاد در گفت‌وگو با نمابان از یلدا به عنوان پس از نوروز مهمترین جشن ملی ایرانیان یاد کرد و گستردگی این جشن را فراتر از مرزهای ایران تا کردهای عراق و بلوچستان پاکستان دانست.
فرزان احمدنژاد، در گفت و گو با نمابان و به نقل از ایسنا آیین کهن شب یلدا را پس از نوروز مهمترین جشن ملی ایرانیان دانست و اظهار کرد: امروز نه تنها ایرانیان، بلکه مردمانی در کشورهای همسایه از جمله کردهای عراق، ترکیه و سوریه، همچنین در ازبکستان، تاجیکستان و حتی بلوچستان پاکستان همچنان این آیین را با اشکال مختلف برگزار می‌کنند که خود نشان‌دهنده گستره و قدرت فرهنگی این آیین است.
احمدنژاد با اشاره به ریشه‌های اسطوره‌ای یلدا بیان کرد: این آیین باستانی پیوندی عمیق با ایزد مهر ایران باستان ارتباط و اقتصاد معیشتی مردمان داشته و همچنان می‌توانیم آن را به عنوان مهمترین جشن ملی ایرانی بعد از نوروز بدانیم.
کارشناس میراث فرهنگی در اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز یادآور شد: این آیین مفهوم پیروزی نور بر تاریکی و خیر بر شر دارد؛ مفهومی که همواره در ادبیات، فرهنگ و جهان‌بینی ایرانیان حضوری پررنگ داشته است.
وی گردهمایی‌های خانوادگی را از مهمترین کارکردهای اجتماعی شب یلدا دانست و گفت: سنت جمع شدن در خانه بزرگ‌تر فامیل همچنان پابرجاست و یلدا بهانه‌ای برای دیدار، گفت‌وگو، همدلی و حتی رفع کدورت‌ها میان اعضای خانواده و خویشاوندان می‌شود. در بسیاری از موارد، این شب فرصتی برای آشتی، بازسازی روابط خانوادگی و تشریح مسائل است.
این پژوهشگر فرهنگی با اشاره به تغییرات سبک زندگی در دنیای امروز اظهار کرد: یلدا نیز مانند هر پدیده فرهنگی دیگری متأثر از شرایط روز جامعه است. متأسفانه مشکلات اقتصادی باعث کوچک‌تر شدن سفره‌های یلدا شده، اما به دلیل اهمیت تاریخی و گرهی که با ادیان و اقتصاد معیشتی ما دارد، با این حال اصل آیین و روح همدلی و باهم‌بودن یلدا همچنان حفظ شده است.
احمدنژاد در ادامه، به نقش یلدا در گذشته اشاره کرد و افزود: در نیمه دوم سال، به ویژه در گذشته که رفت‌وآمدها کمتر بود، چنین گردهمایی‌هایی نقش مهمی در حفظ انسجام اجتماعی داشت و همین مسئله باعث تداوم این سنت تا امروز شده است.
وی با ابراز امیدواری نسبت به ثبت چندملیتی آیین یلدا گفت: همان‌طور که پرونده نوروز با پیوستن کشورهای مختلف گسترش یافت، امیدوارم کشورهایی مانند تاجیکستان، عراق و حتی ترکیه نیز به پرونده چندملیتی یلدا اضافه شوند تا از دل این آیین‌ها، نوعی وفاق منطقه‌ای و همگرایی منطقه‌ای شکل بگیرد.
احمدنژاد با تأکید بر ضرورت سرمایه‌گذاری فرهنگی خاطرنشان کرد: ای کاش بخشی از سرمایه‌گذاری‌های کلان کشور به حوزه فرهنگ اختصاص یابد. فرهنگ ایران ظرفیتی بسیار قدرتمند دارد و می‌تواند تاثیر فرهنگی زیادی بر سرزمین‌های همجوار داشته باشد.
وی خاطر نشان کرد: هنوز هم دیر نشده؛ با تقویت دیپلماسی فرهنگی و حضور پررنگ در مناسبت‌هایی مانند یلدا، می‌توان جایگاه ملی و منطقه‌ای ایران را بیش از پیش تقویت کرد.
این پژوهشگر فرهنگی درباره پیشینه تاریخی یلدا گفت: ایرانیان چند هزار سال است که شب یلدا تا سپیده دم بیدار می‌مانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم می‌دارند تا اندوه غیبت خورشید، تاریکی و سردی روحیه آنان را تضعیف نکند.
وی افزود: واژه یلدا برگرفته از یک واژه سریانی به معنای زایش است و شب چله هم که مترادف شب یلداست از آن روست که چهل روز اول زمستان را چله بزرگ و بیست روز بعد از آن را چله کوچک نامیده‌اند.
کارشناس میراث فرهنگی در اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز گفت: ایرانیان باستان با این باور بودند که فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلندتر می‌شوند و تابش نور ایزدی افزایش می‌یابد و برای آن جشن بزرگی برپا می‌کردند.
احمد نژاد با بیان اینکه جشن یلدا در ایران امروز نیز با گرد هم آمدن و شب‌نشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگزار می‌شود، ادامه داد: متل‌گویی که نوعی شعرخوانی و داستان‌خوانی است در قدیم اجرا می‌شده‌است به این صورت که خانواده‌ها در این شب گرد می‌آمدند و پیرترها برای همه قصه تعریف می‌کردند.
کارشناس میراث فرهنگی در اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان البرز، مطرح کرد: آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه‌های گوناگون است که همه جنبه نمادی دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند، این میوه‌ها که اغلب دانه‌های زیادی دارند، نوعی جادوی سرایتی محسوب می‌شوند که انسان‌ها با توسل به برکت‌خیزی و پردانه بودن آنها، خودشان را نیز مانند آنها برکت‌آور می‌کنند و نیروی باروی را در خویش افزایش می‌دهند.
وی افزود: همچنین انار و هندوانه با رنگ سرخشان نمایندگانی از خورشید در شب به شمار می‌روند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پُری آن، آینده‌گویی می‌کنند.
انتهای پیام
منبع: ایسنا
